The Original‎ > ‎

Isaac Vossius' „De motu marium et ventorum” - 1663

Geplaatst 19 feb. 2011 05:29 door Historie van de Oceanografie Club   [ 18 nov. 2014 05:33 bijgewerkt ]
In 1663 publiceerde Isaac Vossius (zoon van de beroemde geleerde Gerhard Vossius) een boek over wat we nu de "geofysische stromingsleer" zouden noemen: een studie naar de bewegingen van de zeeën en de lucht. Drie jaar later verscheen een franse vertaling ("Guidon de navigation"), en in 1677 een engelse.


[klik voor groter beeld]
 
Al in zijn voorwoord maakt Vossius duidelijk dat hij met occulte verklaringen niets van doen wil hebben: "Here you shall find no influences of the Stars, as they call them, or occult qualities or magnetismes, I refer all to the Sun and ballance of Waters [omnia ad Solem & aquarum refero libramentum]". Behalve de opwarming
door de zon, en een "waterevenwicht" (wat we kunnen interpreteren als het principe van behoud van massa), laat hij dus geen andere verklaringsmechanismen toe. Hij beschouwt ook enige invloed van de maan als een occult idee, wat hem in problemen brengt wanneer hij de getijden moet verklaren. Niettemin was het boek van waarde, allereerst door de vrij uitvoerige beschrijvingen van de zeestromingen (hij had contacten met belangrijke mensen uit de VOC); en ook, doordat hij als eerste het idee van een gesloten circulatiepatroon onderkent, door hem met het latijnse "gyrus" aangeduid. Wat we nu kennen als de "subtropical gyre" vindt zijn oorsprong bij Vossius.

Met enig recht komt hem dus een plaats toe in de eregalerij van de HOC van nederlanders die een belangrijke bijdrage aan de oceanografie hebben geleverd, zij het dat er geen portret van hem is overgeleverd.
 
Theo Gerkema

 

Comments